İsra ve Mirac mucizesi

     Bu ayet-i kerime aynı zamanda İsra ve Mirac mucizesinin hikmetini de beyan etmektedir. O da Resul-i Kibriya Efendimiz'e, Cenab-ı Hakk'ın kudretine delalet eden harikaların gösterilmesidir.

     İKİNCİ MEYVE

     Sanii mevcudat ve Sahib-i Kâinat ve Rabbû'I Âlemin olan Hâkim-i Ezel ve Ebed'in marziyyatı Rabbaniyyesi olan İslamiyet'in başta namaz, esasatını cin ve inse hediye getirmiştir ki, o marziyyatı anlamak, o kadar merakâver ve saadetaverdir ki tarif edilmez. Çünkü herkes büyükçe bir veliyyi nimet yahut muhsin bir padişahının uzaktan arzularını anlamaya ne kadar arzukeş ve anlasa, ne kadar memnun olur. Temenni eder ki, "Keşke bir vasıta-i muhabere olsa idi, doğrudan doğruya o zatla konuşsa idim. Benden ne istiyor, anlasa idim. Benden onun hoşuna gideni bilse idim." der. Acaba bütün mevcudat, kabza-i tasarrufunda ve bütün mevcudattaki cemal ve kemalat, onun cemal ve kemaline nispeten zayıf bir gölge ve her anda nihayetsiz cihetlerle ona muhtaç ve nihayetsiz ihsanlarına mazhar olan beşer, ne derece onun marziyyatını ve arzularını anlamak hususunda hahişger ve merakâver olması lazım olduğunu anlarsın.

     İşte Zat-ı Ahmediye (a.s.m.), yetmiş bir perde arkasında O Sultan-ı Ezel ve Ebed'in marziyyatını doğrudan doğruya Mirac semeresi olarak hakkalyakîn işitip getirip beşere hediye etmiştir.

     Evet, beşer, kumerdeki hâli anlamak için ne kadar merak eder ki: Biri gidip dönüp haber verse hem ne kadar fedakârlık gösterir. Eğer anlasa, ne kadar hayret ve meraka düşer. Hâlbuki kamer, öyle bir Malikû'l Mülk'ün memleketinde geziyor ki, kamer, bir sinek gibi küre-i arzın etrafında pervaz eder. Küre-i arz, pervane gibi şemsin etrafında uçar. Şems, binler lambalar içinde bir lambadır ki, o Malikû'l Mülk-i Zülcelal'in bir misafirhanesinde mumdarhk eder. İşte Zat-ı Ahmediye (a.s.m.), öyle bir Zat-ı Zülcelal'in şuunatını ve acaibi sanatını ve âlemi bekada hazaini rahmetini görmüş, gelmiş, beşere söylemiş. İşte beşer, bu zatı, kemali merak ve hayret ve muhabbetle dinlemezse, ne kadar hilafı akıl ve hikmetle hareket ettiğini anlarsın.

     ÜÇÜNCÜ MEYVE

     Saadeti ebedîyenin definesini görüp anahtarını alıp getirmiş, cin ve inse hediye etmiştir. Evet, Mirac vasıtasıyla ve kendi gözüyle cenneti görmüş ve Rahman-ı Zülcelal'in rahmetinin baki cilvelerini müşahede etmiş ve saadeti ebedîyeyi kafiyen, hakkalyakîn anlamış, saadeti ebedîyenin vücudunun müjdesini cin ve inse hediye etmiştir ki, biçare cin ve ins, kararsız bir dünyada ve zelzele-i zeval ve firak içindeki mevcudatı, seyli zaman ve harekâtı zerrat ile adem ve fırakı ebedî denizine döküldüğü olan vaziyeti mevhume-i canhıraşanede oldukları hengâmda, şöyle bir müjde, ne kadar kıymettar olduğu ve idam-ı ebedîyle kendilerini mahkûm zanneden fâni cin ve insin kulağında öyle bir müjde, ne kadar saadetaver olduğu tarif edilmez. Bir adama, idam edileceği anda, onun affıyla kurbu şahanede bir saray verilse, ne kadar sürura sebeptir. Bütün cin ve ins adedince böyle sürurları topla, sonra bu müjdeye kıymet ver.

     DÖRDÜNCÜ MEYVE

     Rü'yeti cemalullah meyvesini kendi aldığı gibi, o meyvenin her mümine dahi mümkün olduğunu, cin ve inse hediye getirmiştir ki, o meyve, ne derece leziz ve hoş ve güzel bir meyve olduğunu bununla kıyas edebilirsin. Yani her kalp sahibi bir insan, zicemal, zikemal, ziihsan bir zatı sever. Ve o sevmek dahi, cemal ve kemal ve ihsanın derecatma nispeten tezayüd eder, perestiş derecesine gelir, canını feda eder derecede muhabbet bağlar. Yalnız bir defa görmesine, dünyasını feda etmek derecesine çıkar. Hâlbuki bütün mevcudattaki cemal ve kemal ve ihsan, onun cemal ve kemal ve ihsanına nispeten, küçük birkaç lemaatın, güneşe nispeti gibi de olmaz. Demek, nihayetsiz bir muhabbete layık ve nihayetsiz rü'yete ve nihayetsiz bir iştiyaka elyak bir Zat-ı Zülcelal'i ve'l Kemal'in saadeti ebedîyede rü'yetine muvaffak olması, ne kadar saadetaver ve medarı sürür ve hoş ve güzel bir meyve olduğunu insan isen anlarsın.

     BEŞİNCİ MEYVE

     İnsan kâinatın kıymettar bir meyvesi ve Sanii Kâinat'ın nazdar sevgilisi olduğu, Mirac'la anlaşılmış ve o meyveyi cin ve inse getirmiştir. Küçük bir mahluk, zayıf bir hayvan ve âciz bir zişuur olan insanı, o meşveyle o kadar yüksek bir makama çıkarır ki, kâinatın bütün mevcudatı üstünde bir makamı fahr veriyor. Ve öyle bir sevinç ve süruru mesudiyetkârane veriyor ki tasvir edilmez. Çünkü adi bir nefere denilse, "Sen müşir oldun!" Ne kadar memnun olur. Hâlbuki fâni, âciz bir hayvanı natık, zeval ve firak sillesini daima yiyen biçare insana, birden ebedî, baki bir cennette, Rahim ve Kerim bir Rahman'ın rahmetinde ve hayal süratinde, ruhun vüs'atinde, aklın cevelanında, kalbin bütün arzularında, mülk ve melekutunda tenezzühe, seyerana ve cevelana muvaffak olduğun gibi, saadeti ebedîyede rü'yeti cemaline de muvaffak olursun, denildiği vakit, insaniyeti sukut etmemiş bir insan ne kadar derin ve ciddi bir sevinç ve süruru kalbinde hissedeceğini tahayyül edebilirsin. Sana iki küçük temsille bir iki meyvenin derece-i kıymetini göstereceğiz.

     Mesela: Seninle biz beraber bir memlekette bulunuyoruz. Görüyoruz ki, her şey bize ve birbirine düşman ve bize yabancı. Her taraf müthiş cenazelerle dolu. İşitilen sesler yetimlerin ağlayışı, mazlumların vaveylasıdır. İşte, biz, şöyle bir vaziyette olduğumuz vakitte, biri gitse, o memleketin padişahından bir müjde getirse, o müjdeyle bize yabancı olanlar ahbap şekline girse. Düşman gördüğümüz kimseler, kardeşler suretine dönse. O müthiş cenazeler, huşu ve huzuda, zikir ve teşbihte birer ibadetkâr şeklinde görünse. O yetimane ağlayışlar, senakârane "Yaşasınlar!" hükmüne girse. Ve o ölümler ve o soymaklar, garatlar, terhisat suretine dönse. Kendi sürurumuzla beraber herkesin süruruna müşterek olsak, o müjde ne kadar mesrurane olduğunu elbette anlarsın. İşte Mirac-ı Ahmediye (a.s.m.)'nin bir meyvesi olan nuru imandan evvel şu kâinatın mevcudatı, nazarı dalâletle bakıldığı vakit, yabancı, muzır, müziç, muvahhiş ve dağ gibi cirmler birer müthiş cenaze; ecel, herkesin başını kesip ademabad kuyusuna atar. Bütün sadalar, firak ve zevalden gelen vaveylalar olduğu hâlde, dalâletin öyle tasvir ettiği hengâmda; meyve-i Mirac olan hakaiki erkânı imaniye nasıl mevcudatı sana kardeş, dost ve Sanii Zülcelal'ine zakir ve müsebbih; ve mevt ve zeval, bir nevi terhis ve vazifeden azad etmek; ve sadalar, birer tesbihat hakikatinde olduğunu sana gösterir.

     İkinci Temsil: Seninle biz, sahrayı kebir gibi bir mevkideyiz. Kum denizi fırtınasında, gece o kadar karanlık olduğundan, elimizi bile göremiyoruz. Kimsesiz, hamisiz, aç ve susuz, meyus ve ümitsiz bir vaziyette olduğumuz dakikada, birden bir zat, o karanlık perdesinden geçip sonra gelip bir otomobil hediye getirse ve bizi bindirse, birden cennetmisal bir yerde istikbalimiz temin edilmiş, gayet merhametkâr bir hamimiz bulunmuş, yiyecek ve içecek ihzar edilmiş bir yerde bizi koysa; ne kadar memnun oluruz, bilirsin.

     İşte o sahrayı kebir, bu dünya yüzüdür. O kum denizi, bu hadisat içinde harekâtı zerrat ve seyli zaman tahrikiyle çalkalanan mevcudat ve biçare insandır. Her insan, endişesiyle kalbi dağdar olan istikbali, müthiş zulümat içinde, nazarı dalâletle görüyor. Feryadını işittirecek kimseyi bilmiyor. Nihayetsiz aç, nihayetsiz susuzdur. İşte semere-i Mirac olan marziyyatı İlahîyye ile şu dünya, gayet kerim bir zatın misafirhanesi, insanlar dahi onun misafirleri, memurları, istikbal dahi cennet gibi güzel, rahmet gibi şirin ve saadeti ebedîye gibi parlak göründüğü vakit ne kadar hoş, güzel, şirin bir meyve olduğunu anlarsın. (Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, s. 544547).